Gastrektomija je operacija koja podrazumeva uklanjanje dela ili celog želuca – totalna gastrektomija. Ovaj zahvat se najčešće obavlja kao tretman za određene vrste raka želuca, teške slučajeve čira ili u cilju smanjenja telesne težine kod pacijenata sa ozbiljnim problemima gojaznosti. Ukoliko imate problema sa želucem ili gojaznošću, zakažite termin radi konsultacija sa našim timom stručnjaka.
H2: Naš tim stručnjaka
Naž tim stručnjaka čine hirurzi koji su eksperti u oblasti gastrektomije i godinama unazad se bave operacijama uklanjanja dela, kao i smanjenja čitavog želuca. Ako se suočavate sa želudačnim problemima ili sa gojaznošću, kontkaktirajte nas i zakažite konsultacije sa nekim od naših eksperata!
H2: Ko su kandidati za smanjivanje želuca?
Kandidati za operaciju smanjivanja želuca obično su odrasli sa indeksom telesne mase (BMI) od 40 ili više, ili oni sa BMI od 35 ili više koji imaju ozbiljne zdravstvene probleme povezane sa gojaznošću, kao što su dijabetes tip 2, bolesti srca ili apneja u snu. Ova vrsta hirurgije može biti opcija i za osobe sa BMI od 30 ili više koji imaju teško kontrolisani dijabetes tip 2 sa medicinskim tretmanima i promenama u načinu života.
Evo i šta naš stručnjak Dr Dejan Veličković govori na ovu temu:
- “Ono što prvo pitam sve moje pacijente, kada dođu na pregled, je šta očekuju. Ako pacijenti očekuju neki dramatičan gubitak kilograma, koji iznosi 40 – 50 kilograma, onda dolazimo do neke forme operativnog lečenja. U svakom slučaju, kada pacijent dođe i zatraži pomoć od nas, to obično znači da je probao veliki broj različitih konzervativnih metoda.
To su različite dijete i različiti medikamenti koji su nažalost rezultirali neuspehom. Dakle, mi nismo “ prva linija “ koja tretira pacijente sa gojaznošću i nismo estetski hirurzi. Mi smo hirurzi koji su uglavnom bave patološkom gojaznošću. To su ljudi koji nemaju samo višak kilograma, već i brojne bolesti koje su vezane za gojaznost. Na kraju krajeva, jedan deo ljudi završi kod nas.
Takođe, odluka o vrsti operativnog lečenja je individualna i donosi se prema svakom pacijentu. Neki najosnovniji kriterijumi su godine starosti, pol i neka propratna oboljenja koja su posledica gojaznosti ili koja se pogoršavaju u gojaznosti. To su kardiovaskularne bolesti i dijabetes. Kada se sve to sagleda, donosi se odluka o vrsti operativnog lečenja.“
Važno je napomenuti da operacija želuca zahteva trajnu posvećenost promenjenim prehrambenim navikama i fizičkoj aktivnosti, kao i redovne medicinske preglede kako bi se osigurao dugoročni uspeh.
H3: Koji kriterijumi definišu patološku gojaznost?
Dr Dejan Veličković: “Gojaznost je, kao bolest, klasifikovana tek u 21. veku. Tačnije, pre sedam godina u Sjedinjenim Američkim državama, a pre pet godina u Evropi. Prema kriterijumu svetske zdravstvene organizacije, patološki gojazne osobe su one koje imaju indeks telesne mase preko 40.
To su osobe koje uglavnom imaju enormni višak telesne mase – 40, 50, 60, 70, čak i 100 i više kilograma. Dakle, nisu sve gojazne osobe patološki gojazne. Prema kriterijumu indeksa telesne mase, ljudi koji imaju bodi mass indeks od 25 do 30 smatraju se ljudima sa prekomernom telesnom kilažom, preko 30 gojazni, preko 40 su patološki gojazni odnosno morbidno gojazni.”
H2: Kako se procenjuje da li je operacija smanjenja želuca pogodna za pacijenta?
Dr Dejan Veličković: “Ne može baš svako i ne može baš odmah. Indikacije, za operativno lečenje gojaznih pacijenata, postavlja jedan multidisciplinarni tim. Tim obavezno čine endokrinolog, hirurg, anesteziolog, kardiolog, pulmolog i psiholog ili psihijatar. Dakle, neka prva faza u obradi pacijenata jeste da se vidi istorijat gojaznosti, od kada su gojazni, kakve su njihove životne navike, koji posao obavljaju, koliko imaju energetske potrošnje tokom dana. Nakon toga slede antropometrijska merenja – telesna visina, težina, obim struka i količina masnog tkiva.
Sledeća faza je psiholog ili psihijatar gde se moraju isključiti neka stanja i bolesti koje su kontraindikacija za recimo barijatrijsku hirurgiju, kao što su bulimija ili Binge Eating odnosno ekscesivno prejedanje. Pacijenti moraju da shvate da operacija smanjenja želuca nije kraj njihovog lečenja i kraj borbe sa kilogramima. Operacija smanjenja želuca predstavlja samo početak borbe koja će trajati doživotno.
Dakle, postoji nekoliko stepenika koji moraju da se prođu. To su kompletna endokrinološka evoluacija, počev od krvne slike, biohemijskih analiza, funkcija jetre, bubrega, insulina, glikemijskog profila – čitav niz analiza pre nego što se dođe do nas ili donesemo odluku da li je pacijent pogodan za operativno lečenje ili nije.”
H2: Koje su metode operativnog lečenja gojaznosti i gubitak kilograma?
Dr Dejan Veličković: “U današnje vreme postoji više metoda koje podrazumevaju samo skraćivanje želuca (restriktivne metode – smanjuje se kapacitet želuca), postoje maloapsortivne – metode koje utiču na apsorpciju hrane i kombinovane metode restriktivne i maloapsortivne gde se smanjuje želudac i izbacuje jedan deo tankog creva iz procesa varenje i uzimanja hrane.
U današnje vreme se svelo na 2 metode, jedna je tzv. sleeve gastrektomija koja podrazumeva skraćivanje želuca i značajno smanjivanje kapaciteta na nekih 100 do 150 ml, a druga je Roux-en-y odnosno gastric bypass želuca gde se želudac skraćuje i jedan deo tankog creva izbacuje iz pasaža, odnosno resorpcije. bypass. Kombinacija resorptivne i male apsorptivne procedure. Ova operacija je radikalnija u odnosu na sleeve gastrektomiju i uglavnom se koristi kao primaran izbor za pacijente koji imaju težak dijabetes, odnosno tešku šećernu bolest.”
H3: Priprema pacijenta za operaciju sleeve gastrektomije
Doc. dr Dejan Veličković: “Svi pacijenti, koji su planirani za ovaj tip barijatrijske operacije i za koje mi postavimo indikaciju, prolaze preglede lekara specijalista:
- anesteziologa
- kardiologa
- endokrinologa
- pulmologa
- pneumoftiziologa
Svi moramo da se uverimo da je pacijent u stanju da se operiše, iako je to relativno jednostavno operacija sa hirurške strane. Ti pacijenti su prilično ozbiljni za vođenje anestezije i za postoperativni tok. Najveći broj ljudi dolazi na operaciju misleći da su samo gojazni, ne shvatajući da su vrlo bolesni.
Često nam je potrebna i konsultacija psihijatra. Gotovo uvek, kada zakazujemo operacije pacijentima, probamo da ih stavimo na test da bismo videli da li su oni mentalno i psihički spremni da smršaju, što nama isto tehnički olakšava operaciju. Pacijente stavljamo na niskokalorijske dijete pre operacije, dakle, moraju i pacijenti da pokažu posvećenost gubitku kilaže.“
H3: Kako se izvodi Sleeve gastrektomija?
Sleeve gastrektomija je hirurški postupak za smanjenje želuca, tj. operacija smanjivanja želuca. Ovaj postupak se obično izvodi laparoskopski, što podrazumeva umetanje malih instrumenata kroz višestruke male rezove u gornjem delu stomaka. Tokom sleeve gastrektomije uklanja se oko 80% želuca, ostavljajući tanki vertikalni „rukav“ ili tubu koja može držati znatno manje hrane.
Ovo smanjenje veličine želuca takođe utiče na hormon grelin, koji je poznat po tome što reguliše apetit, čime se smanjuje osećaj gladi, a samim time i gubi težina (može se smršati i do 50-60kg). Te iste hormonalne promene takođe pomažu u ublažavanju stanja povezanih sa prekomernom težinom, poput visokog krvnog pritiska ili bolesti srca.
H2: Kako izgleda oporavak nakon operacije želuca?
Doc. dr Dejan Veličković: “Već tokom večeri, nekoliko sati nakon operacije, u saradnji sa fizijatrima i fizioterapeutima, pacijente dižemo na noge i počinju da uzimaju tečnost. Dan, eventualno dva dana nakon operacije, pacijenti su spremni da idu kući. Kada se operacija tehnički dobro izvede, pacijenti sutradan izgledaju kao da nisu operisani i bolje podnose ovu intervenciju nego operaciju žučne kese, što je svima nama neverovatno. “
Pacijent se prati u kontinuitetu jer je njegov problem složen i moraju se sagledati svi aspekti.
Doc. dr Dejan Veličković: “ Desetog dana nakon operacije skidamo konce. Svi pacijenti dobijaju već napisane dijete odnosno plan ishrane za naredne mesece. Polako se uvodi prvo tečna i kašasta ishrana, a kasnije prelaze na čvrstu hranu. Mi naravno kontrolišemo pacijente i putem telefona, a i dolaze na kontrole svakih tri ili šest meseci dok ne budu potpuno zadovoljni.“
Odmah nakon operacije (sleeve gastrektomija), pacijenti se susreću sa novom realnošću. Pacijenti ne mogu da pojedu količinski koliko su mogli, što mnogim pacijentima izaziva frustracije. Pokazalo se da nakon ove operacije i operacije gastro bypass-om, pacijenti moraju da uzimaju suplementaciju mikroelementima, mineralima i proteinima doživotno.
Ukoliko se ne uradi operacija – sleeve gastrektomija, gojaznost može da dovede do jako opasnih i teških kardiovaskularnih bolesti, infarkta, bolesti zglobova i teških oblika dijabetesa.
Doktor Veličković je u svojoj karijeri operisao jako mlade gojazne ljude, ali preporučuje pacijentima da je negde oko četrdesete godine poslednja šansa da se gojaznost zaustavi, da se pacijent reši desetine kilograma i spreči dalje urušavanje zdravlja.
H2: Smanjivanje želuca o trošku države
Dr Dejan Veličković: “Na svu sreću, država je prepoznala gojaznost kao bolest i prepoznala je značaj hirurškog lečenje gojaznosti. Od 2010. godine, u Kliničkom centru, postoji jedan multidisciplinarni tim za gojaznost, koji je imao neke male prekide u radu, ali poslednjih godina radimo stalno. Tim čine endokrinolozi sa instituta za endokrinologiju, hirurzi i anesteziolozi.
Pacijenti već znaju da taj centar postoji i znaju postupak kako se dolazi kod nas. Dakle, svi pacijenti moraju da prođu endokrinološku obradu i onda endokrinolozi, nakon kompletne evaluacije, izvode pacijente na konzilijum, gde svi zajedno donosimo odluku o operativnom lečenju.”